Milli Varlığa Düşman Cemiyetler

Türkler ile Müslümanlar tarafından kurulan bu cemiyetler açık yada gizli bir şekilde İngiltere desteğinde hareket etmişlerdir. Yabancı bir devletin desteği ile saltanat ve halifeye bağlı kalmak bu cemiyetlerin amaçlarındandır. Zamanla Hürriyet ve İtilaf Fırkası altında toplanan bu cemiyetler Milli mücadele ruhuna ters düşmüşlerdir.Milli Varlığa Düşman Cemiyetler

Hürriyet ve İtilaf fırkası:  İkinci Meşrutiyet döneminde iktidardaki İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne karşı kurulmuş olan en önemli muhalefet partisidir. 1911-1913 arasındaki ilk etkinlik dönemi, 23 Ocak 1913’te İttihat ve Terakki’nin Bâb-ı Âli Baskını ile hükümeti ele geçirmesiyle sona erdi. Mondros Mütarekesi’nden sonra Ocak 1919’da yeniden kurulan parti, ertesi yıl başlarında etkinliğini kaybetti.

Sulh ve Selamet-i Osmaniye Cemiyeti: 14 Ocak 1919 yılında Sulh ve Selamet cemiyeti ile Selamet-i Osmaniye Fırkasının birleşme kararı alması ile kurulan bu cemiyet; İstanbul hükümeti tarafından desteklenmiş ayrıca Meşrutiyet esasını benimsemişlerdir. Devletin kurtuluşunun hilafet ve saltanata bağlı kalmakla olabileceğini savunmuşlardır.

Teali-i İslam Cemiyeti: 19 Şubat 1919 yılında kurulan bu cemiyet; hilafet ve ümmetçilik esaslarını benimseyen, ülkenin kurtuluşunun İslam dinine yönelmek ve İslam birliği sağlamakla olabileceğini benimsemişlerdir.

Kürt Teali Cemiyeti: 1919 yılı Mayıs ayında kurulan bu cemiyet; Wilson ilkelerine dayanarak bağımsız bir devlet kurmayı düşünen, Doğu ve Güneydoğu’da faaliyet gösteren bir cemiyettir. İngiltere tarafından desteklenmiştir.

İngiliz Muhipleri Cemiyeti: 20 Mayıs 1919 da İstanbul’da kurulan bu cemiyet; ülkenin kurtuluşunun İngiliz himayesine girmekle mümkün olacağını düşünen bu cemiyet İngiltere ve İstanbul hükümeti tarafından desteklenmiştir. Bu cemiyeti amacı ülkede karışıklıklar çıkararak milli bilinci bozmak ve işgalci güçlerin işlerini kolaylaştırmaktır.

Wilson Prensipleri Cemiyeti: 14 Ocak 1919 yılında kurulan bu cemiyet kurtuluşun Amerikan mandasına girmek olduğunu savunmuşlardır.

Trabzon ve Havalisi Adem-i Merkeziyet Cemiyeti: 1919 yılı Ocak ayında kurulmuş, 28 Eylül 1919 yılında Hürriyet ve itilaf cemiyetine katılmıştır.

Nigehban Cemiyet-i Askeriyesi: 1919 yılı Ocak ayında kurulan bu cemiyet Hürriyet ve İtilaf Fırkası ile hareket etmiştir.

Lazistan Selamet-i Milliye Cemiyeti: 23 Nisan 1919 yılında kurulan bu cemiyet Gürcülerin çıkarlarına hizmet eden ve para ile tutulmuş insanlardan oluşmaktaydı.

Osmanlı İla-yi Vatan Cemiyeti: 19 Kasım 1919 yılında kurulan bu cemiyet; saltanat taraftarıdır ve Müdafaa-i Hukuk cemiyetlerinin karşısında yer almıştır.

Bir Cevap Yazın